Tekst na rewersie obrazu
"Autoportret Henryka Ostachiewicza (w wieku młodzieńczym) odnaleziony przeze mnie w gruzach wypalonego domu na ul. Chmielnej 11 w Warszawie (w Powstaniu Warszawskim 1944 r.) Tam Henryk mieszkał z Zosią - żoną i Anusią (córką).
Oddajcie rodzinie w Szczecinie
Proszę
Irena
7 - 1983 Grimsby" (Wielka Brytania)
Irena Kwaśniewska - siostra Zofii, żony Henryka Ostachiewicza. 19 sierpnia 2005 r. ukończyła 103 lata - mieszka w Wielkiej Brytanii.

Uroczystość przekazania darów

          2 października 2005 r., w 61. rocznicę upadku Powstania Warszawskiego, w Muzeum Narodowym przy Wałach Chrobrego w Szczecinie odbyła się ważna dla naszej Rodziny uroczystość. Rodzina przekazała Muzeum Narodowemu w Szczecinie 7 obrazów o tematyce związanej z Powstaniem Warszawskim, pędzla wybitnego szczecińskiego malarza Henryka Osten Ostachiewicza. Wieloosobową Rodzinę darczyńców reprezentowały dzieci artysty: córki: Anna i Barbara oraz syn Ryszard. Muzeum reprezentował prowadzący uroczystość - Dyrektor Lech Karwowski.
          Pomysł podarowania Muzeum obrazów, stanowiących niejako reporterski zapis ówczesnych wydarzeń i traumatycznych przeżyć głuchoniemego artysty malarza walczącego czynnie w Powstaniu Warszawskim, zrodził się w 2004 roku. Stało się to po bardzo życzliwym przyjęciu wystawy twórczości Henryka Osten Ostachiewicza, zorganizowanej przez Rodzinę w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie w 30-tą rocznicę śmierci artysty. Była to wystawa z cyklu "Z galerii wspomnień" i trwała od początku września do początku października 2004 r., a więc w okresie obchodów 60-tej rocznicy Powstania Warszawskiego. Publiczność zwiedzająca wystawę ze szczególnie wielkim zainteresowaniem odbierała obrazy przedstawiające powstańcze sceny. Podobnym odbiorem cieszy się jeden z jego obrazów, który będąc darem szwagierki artysty, Ireny Kwaśniewskiej, od lat jest eksponowany w Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie. Pomysł przerodził się w czyn. Powstaniec artysta malarz stworzył, a członkowie jego rozproszonej po świecie rodziny, związani bezpośrednio lub pośrednio z Powstaniem Warszawskim, po podjęciu wspólnie, szlachetnej i wielce patriotycznej inicjatywy, postanowili przekazać Muzeum Narodowemu kolekcję obrazów o tematyce powstańczej. Uroczystość przekazania obrazów zorganizowana została przy muzealnej wystawie "Codzienność historii", przedstawiającej powojenne losy mieszkańców Pomorza Zachodniego. Pan Dyrektor Lech Karwowski przyjmując dar określił go jako iście królewski. Przywitał rodzinę Henryka Osten Ostachiewicza, delegację powstańców z biało-czerwonymi opaskami, przedstawicieli Światowego Związku Żołnierzy AK, Zachodniopomorskiego Koła Powstańców Warszawskich i pozostałych gości. Podniosły nastrój uroczystości nadała jej oprawa muzyczna. Chór Politechniki Szczecińskiej "Collegium Maiorum" (dyr. Paweł Osuchowski) rozpoczął hymnem "Gaude Mater Polonia". O Powstaniu Warszawskim mówili powstańcy: Stefan Marcjanek (kanały - heroizm walki), prof. Waldemar Ostrowski (synteza społeczno-polityczna czynu powstańczego) i Zbigniew Piasecki (walczył w jednej kompanii z artystą w miejscach zarejestrowanych na płótnie przez Henryka Ostachiewicza). Wzruszający był moment, gdy do chóru śpiewającego AK-owski hymn - modlitwę "O Panie, któryś jest na niebie" wstając z miejsc dołączyli wszyscy zgromadzeni powstańcy. Uroczystość zakończył chór wymownym fragmentem "Dona nobis pacem" z "Mszy za pokój" Wojciecha Kilara.



Podpisanie umowy darowizny
W imieniu Rodziny podpisuje najstarsza córka artysty Anna Gonczaruk, w imieniu Muzeum Narodowego w Szczecinie Dyrektor Lech Karwowski






Z życiorysu autora obrazów - informacje związane z Powstaniem Warszawskim:
          W roku 1974 zmarł w Szczecinie wybitny artysta malarz Henryk Osten Ostachiewicz, absolwent warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych z roku 1939. Czas wojny spędził w Warszawie - mieszkał przy ul. Chmielnej 11.



          Z chwilą wybuchu Powstania Warszawskiego stał się jego czynnym uczestnikiem. Zasilił jedyny w Powstaniu oddział żołnierzy głuchoniemych. Starszy strzelec Henryk Osten Ostachiewicz przybrał pseudonim powstańczy "ZORYŚ" - II pluton 3 kompania "REDA" bat. mjr. "Miłosza" II zgrupowanie płk. "Sławbora" Warszawa Śród. Płd. Walczył w rejonie Placu Trzech Krzyży i ul. Książęcej. Między innymi brał udział w ataku na gmach Gimnazjum im. Królowej Jadwigi w dniach 3 - 4 sierpnia a także w walkach o gmach YMCA w dniu 2 września 1944 r. Odznaczony Krzyżem Armii Krajowej (nr 6757 - Londyn, 3.11.1969 r.) oraz pośmiertnie Warszawskim Krzyżem Powstańczym (nr 18-85-34K - Warszawa, 29.05.1985 r.).
          Po upadku Powstania ewakuował się z Warszawy z grupą cywili a w roku 1945, po zakończeniu wojny osiadł z żoną Zofią (z d. Szyszko) i córką Anną w Szczecinie, gdzie żył i tworzył do śmierci.
Podczas Powstania i tuż po jego upadku stworzył cykl niezmiernie dynamicznych i bardzo autentycznych prac malarskich, dokumentujących walki i bohaterów powstańczego zrywu, ruiny bestialsko zniszczonego miasta.

Sceny z Powstania Warszawskiego w przekazanych do Muzeum Narodowego w Szczecinie obrazach Henryka Osten Ostachiewicza

Wybrane zdjęcia z planu ogólnego uroczystości.


          Darczyńcami są członkowie Rodziny: żyjący uczestnik Powstania Warszawskiego oraz potomkowie i krewni powstańców i żołnierzy Armii Krajowej:




Epizod z Powstania Warszawskiego - tempera, 36 x 28 cm - 1944
Dar Anny z Ostachiewiczów i Zbigniewa Gonczaruków. (najstarsza córka artysty Anna ur. w 1944 r. w Warszawie - tam przeżyła Powstanie, zamieszkała w Polsce)
Dar Danuty Bray z domu Kwaśniewskiej (zamieszkała w Wielkiej Brytanii). Pseudonim "TAMARA", uczestniczka Powstania Warszawskiego, działająca w "Szarych Szeregach" w grupie "Granat" w Śródmieściu, po odcięciu od tego punktu przyłączyła się do kompanii "Baszta" na Mokotowie. Danuta Bray jest córką kaprala podchorążego Stefana Quas-Kwaśniewskiego, znanego przedwojennego felietonisty warszawskiego, walczącego jako strzelec wyborowy w zgrupowaniu "Sokół" KB w kwadracie Most Poniatowskiego - plac Trzech Krzyży - Wspólna - Krucza, zabitego w dniu 1 października 1944 r. w domu przy ul. Żurawiej 4 (miejsce pochówku - Wojskowy Cmentarz Powstańców Warszawskich)


Opera w Warszawie - akwarela, 38 x 27 cm - 1945


Na barykadzie - Powstanie Warszawskie - olej, płótno, 60 x 80 cm - 1944
Dar Barbary Ostachiewicz, córki artysty (zamieszkała we Francji)
Dar Ryszarda Ostachiewicza, syna artysty (zamieszkały w Polsce)

Ruiny Warszawy - tempera, 26 x 38 cm - 1945


Ruiny kościoła - tempera, karton, 25 x 37 cm - 1945
Dar Ryszarda Ostachiewicza, syna artysty (zamieszkały w Polsce)
Dar Andrzeja Gaweckiego (zamieszkały w Norwegii), bratanka przedstawionego na obrazie uczestnika Powstania Andrzeja Gaweckiego, pseudonim "SŁAW", drużyna "Narocz" (przypisana do I kompanii batalionu "Parasol"), uczestnika walk m. in. o Pałacyk Michla (zginął 5 sierpnia w budynku przy ul. Wolskiej, róg Działdowskiej - miejsce pochówku nieznane)

Powstaniec (Andrzej Gawecki) na barykadzie, olej 50 x 65 cm - 1944.


Scena batalistyczna, olej na sklejce, 52 x 70 cm - 1944
Dar Andrzeja Gaweckiego (zamieszkały w Norwegii)


Obraz w Muzeum gen. Sikorskiego w Londynie


Dar Ireny Kwaśniewskiej, żony kaprala podchorążego Stefana Quas-Kwaśniewskiego, znanego przedwojennego felietonisty warszawskiego, walczącego jako strzelec wyborowy w zgrupowaniu "Sokół" KB w kwadracie Most Poniatowskiego - plac Trzech Krzyży - Wspólna - Krucza, zabitego w dniu 1 października 1944 r. w domu przy ul. Żurawiej 4 (miejsce pochówku - Wojskowy Cmentarz Powstańców Warszawskich)

Scena z Powstania Warszawskiego - atak na Pastę

foto: Ryszard Kotla, Jerzy Undro, Zbigniew Gonczaruk